Με παρατάσεις σε μέτρα που στηρίζουν την αγορά ακινήτων εξετάζει η κυβέρνηση να κινηθεί και το επόμενο έτος επιλέγοντας να διατηρήσει σε ισχύ παρεμβάσεις οι οποίες, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, λήγουν στο τέλος του 2026.
Αρμόδιοι παράγοντες θεωρούν ότι η κατάργησή τους θα επιβάρυνε τόσο την αγορά κατοικίας όσο και τους ενδιαφερόμενους αγοραστές και ιδιοκτήτες, σε μια περίοδο που οι τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα. Στο πλαίσιο αυτό, στο τραπέζι βρίσκονται η παράταση της αναστολής του ΦΠΑ στα νεόδμητα, η διατήρηση του «παγώματος» ή ακόμη και η κατάργηση του φόρου υπεραξίας, η επέκταση των περιορισμών στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς και η συνέχιση φορολογικών κινήτρων για τις ανακαινίσεις και τη μακροχρόνια μίσθωση κατοικιών.
Σημειώνεται, ότι το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή σε ειδική μελέτη για το στεγαστικό πρόβλημα προτείνει μεταξύ άλλων την παροχή φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις, τη στήριξη ανακαινίσεων υπό όρους επανένταξης των ακινήτων στη μακροχρόνια αγορά, τη στοχευμένη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές υψηλής πίεσης καθώς και συμπληρωματικές δημόσιες επενδύσεις σε κοινωνική και προσιτή κατοικία. Σύμφωνα μάλιστα με το ΓΠΚΒ στο σενάριο επιστροφής των κενών κατοικιών σταδιακά, σε ορίζοντα εξαετίας, στα χαμηλότερα επίπεδα που είχαν καταγραφεί το 2001 οι πραγματικές τιμές των ακινήτων θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 15,5%–24,6%.
Μέτρα στο τραπέζι
Με στόχο την στήριξη της αγοράς ακινήτων στο τραπέζι του υπουργείου Οικονομικών βρίσκονται οι εξής παρεμβάσεις:
1. Στον «πάγο» ο ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα. Το μέτρο συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να παραταθεί για ακόμη έναν χρόνο. Η αναστολή της επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών θεωρείται κρίσιμη για τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας και την αποφυγή μεγάλων αυξήσεων στις τιμές αγοράς. Με το ισχύον καθεστώς, οι αγοραστές καταβάλλουν μόνο φόρο μεταβίβασης 3%, γεγονός που μειώνει σημαντικά το συνολικό κόστος απόκτησης ενός ακινήτου.
2. Στον «πάγο» και ο φόρος υπεραξίας 15%. Παράταση αναμένεται και για την αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Πρόκειται για έναν φόρο που έχει θεσπιστεί αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ, καθώς εκτιμάται ότι θα λειτουργούσε αποτρεπτικά στις αγοραπωλησίες. Μάλιστα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται ακόμη και η οριστική κατάργησή του, ώστε να κλείσει οριστικά μια εκκρεμότητα που διατηρείται επί σειρά ετών.
3. Επέκταση του «φρένου» στα Airbnb. Δεν αναμένεται άρση των περιορισμών στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις. Αντίθετα, η αναστολή έκδοσης νέων αδειών στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης φαίνεται ότι θα επεκταθεί και το 2027, ενώ εξετάζεται η προσθήκη και άλλων περιοχών όπου η εξάπλωση των Airbnb έχει περιορίσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών και έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των ενοικίων.
4. Αφορολόγητα ενοίκια. Εξετάζεται η επέκταση του μέτρου των αφορολόγητων ενοικίων για τρία χρόνια σε όσους διαθέτουν στην αγορά κλειστά ακίνητα ή μετατρέπουν κατοικίες από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση. Η προθεσμία που έχουν οι ιδιοκτήτες για να ενοικιάσουν κλειστές κατοικίες ή να μετατρέψουν βραχυχρόνιες μισθώσεις σε μακροχρόνιες προκειμένου να έχουν πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για τα εισοδήματα που θα αποκτήσουν από τις συγκεκριμένες κατοικίες για μια τριετία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η κατάργηση της φορολογίας ισχύει για ενοικιάσεις κατοικιών που ήταν κενές για τουλάχιστον τρία χρόνια καθώς και για κατοικίες που ήταν προς εκμετάλλευση στη βραχυχρόνια μίσθωση, επιφανείας έως 120 τ.μ. Αν ο ενοικιαστής έχει περισσότερα από δύο τέκνα για κάθε παραπάνω τέκνο το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ.
5. Φορολογικό -μπόνους για ανακαίνιση ακινήτων. Στο τραπέζι για παράταση βρίσκεται και το φορολογικό μπόνους για τις ανακαινίσεις, το οποίο προσφέρει έκπτωση φόρου έως 16.000 ευρώ σε βάθος πενταετίας. Το μέτρο αυτό εκπνέει κανονικά στο τέλος του χρόνου.
Αντικειμενικές αξίες
Κάποια στιγμή, εντός του 2027, αναμένεται να βρεθεί στο τραπέζι του υπουργείου Οικονομικών ο φάκελος των αντικειμενικών αξιών, οι οποίες παραμένουν αμετάβλητες από τον Ιούνιο του 2021, παρά τη μεγάλη άνοδο των εμπορικών τιμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 65% σε πανελλαδικό επίπεδο από τότε, γεγονός που διευρύνει το χάσμα μεταξύ αντικειμενικών και πραγματικών αξιών, κυρίως στις περιοχές υψηλής ζήτησης. Οι αλλαγές στις αντικειμενικές αξίες αναμένονται το 2028 και για να περιοριστούν οι πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις, εξετάζονται παράλληλες παρεμβάσεις, όπως αύξηση των αφορολόγητων ορίων για την πρώτη κατοικία ή νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ.
